In het kort
- Een belangrijke verandering heeft betrekking op de toewijzing van verantwoordelijkheden. De PPWR maakt onderscheid tussen vier centrale rollen om vast te stellen wie waarvoor verantwoordelijk is. Het is belangrijk om per product te bepalen welke rol jouw bedrijf inneemt. Elke rol brengt specifieke verplichtingen met zich mee.
- De rollen binnen de Uitgebreide Producentenverantwoordelijkheid (UPV) veranderen. Waar voorheen de Erstinverkehrbringer verantwoordelijk was voor registratie en aangifte, verschuift deze verantwoordelijkheid vanaf 12 augustus 2026 naar de producent. Afhankelijk van de situatie kan dit een importeur, fabrikant of distributeur zijn.
- De fabrikant moet per product technische documentatie opstellen, de zogenoemde conformiteitsverklaring. Alleen verpakkingen met een conformiteitsverklaring mogen op de markt worden gebracht.
Rollen volgens de PPWR
Onderstaand vind je de belangrijkste rollen volgens de PPWR en de bijbehorende verplichtingen. Je kunt als bedrijf meerdere rollen tegelijkertijd vervullen en daarmee ook meerdere verplichtingen hebben.
Importeur
Het bedrijf dat in de EU is gevestigd en verpakkingen of verpakte producten van buiten de EU importeert. Binnen de EU is er per verpakking altijd sprake van maximaal één importeur.
Verplichtingen:
- De importeur ontvangt en controleert de conformiteitsverklaring en bewaart het document 5 jaar.
- Handelsnaam of -merk op verpakking zetten.
- Vanaf 2028: identificatie op de verpakking zetten (naam, adres).
De importeur is producent als:
Hij een verpakking of verpakt product in eigen land op de markt brengt of wanneer hij de verpakking in het buitenland aan een (professionele) eindgebruiker verkoopt.
Leverancier
Het bedrijf dat verpakkingsmaterialen of onderdelen van verpakkingen aan een fabrikant levert. Deze producten zijn nog niet gereed voor gebruik.
Verplichtingen:
- Het aanleveren van (technische) informatie over de samenstelling van het verpakkingsmateriaal. De fabrikant heeft deze informatie nodig om aan te tonen dat de verpakking voldoet aan de regelgeving en het opstellen van de conformiteitsverklaring.
Fabrikant
Het bedrijf dat verpakkingen of verpakte producten maakt of onder zijn naam/merk laat maken (private-label). Deze producten zijn gereed voor gebruik.
Verplichtingen:
- De fabrikant stelt de conformiteitsverklaring op en bewaart het document 10 jaar.
- Voldoen aan de eisen voor recyclebaarheid, herbruikbaarheid en het inzetten van gerecycled materiaal.
- Vanaf 2028: de verpakkingen voorzien van identificatie (naam, adres, logo etc.)
- Vanaf 2030: het minimaliseren van verpakkingsmateriaal.
De fabrikant is producent als:
Hij een verpakking of verpakt product in eigen land op de markt brengt of wanneer hij de verpakking in het buitenland aan een (professionele) eindgebruiker verkoopt.
Distributeur
Het bedrijf dat verpakkingen of verpakte producten van binnen de EU ontvangt en doorverkoopt.
Verplichtingen:
- Controleren of de verpakkingen of verpakte producten voldoen aan de eisen van de PPWR.
De distributeur is producent als:
Hij een verpakking of verpakt product in het eigen land op de markt brengt of wanneer hij de verpakking in het buitenland aan een (professionele) eindgebruiker verkoopt.
Einddistributeur
Het bedrijf dat de verpakking of verpakte producten aan de eindgebruiker (de laatste schakel in de keten) verkoopt.
Consument
Een natuurlijk persoon, die het product zelf gebruikt.
Verplichtingen:
- Het correct scheiden van het afval.
- Het terugbrengen van herbruikbare verpakkingen.
Fulfilment dienstverlener
Het bedrijf dat ten minste twee van onderstaande diensten aanbiedt en tegelijkertijd niet de eigenaar is van de producten:
- Het opslaan van goederen.
- Het verpakken van goederen.
- Het adresseren en verzenden van goederen.
De fulfilment dienstverlener is producent als:
Hij de verpakkingen zelf uitpakt, tenzij een ander bedrijf de producent is.
Eindgebruiker
De laatste schakel in de keten, bijvoorbeeld een consument of een professionele eindgebruiker. Een professionele eindgebruiker is een bedrijf dat de producten zelf gebruikt en niet in dezelfde vorm doorverkoopt. Dit kan de horeca zijn, maar ook een bakkerij die zakken meel voor eigen productie gebruikt in plaats van doorverkoopt.
Verplichtingen:
- Het correct scheiden van het afval.
- Het terugbrengen van herbruikbare verpakkingen.
Gemachtigd vertegenwoordiger UPV
Een natuurlijke of rechtspersoon die namens een buitenlandse producent de UPV-verplichtingen en meldingen uitvoert. Mogelijk wordt deze verplichting voor bedrijven met een vestiging in de EU opgeschort.
Producent
De producent is altijd een fabrikant, importeur of distributeur, die voor het eerst binnen dezelfde lidstaat verpakte producten aanbiedt. Dit omvat alle aanbiedingen voor distributie, consumptie of gebruik. Ook is een onderneming de producent wanneer deze de verpakking of het verpakte product rechtstreeks aan een (professionele) eindgebruiker aanbiedt in een andere lidstaat. De producent is tevens degene die de aangifte van de verpakking (UPV) voor zijn rekening neemt.
Een voorbeeld uit de praktijk
Je importeert blauwe bessen in kratten uit Argentinië. In Nederland worden de bessen door jouw bedrijf in plastic bakjes verpakt. De verpakte producten worden verkocht aan een Duitse supermarkt en aan een Duits restaurant. De producten worden per vrachtwagen met levervoorwaarde DAP naar Duitsland vervoerd.
Voor 12 augustus 2026
Bij de grensovergang naar Duitsland ben jij verantwoordelijk voor het verpakte product. Je bent verplicht om alle verkoopverpakkingen aan te melden bij een duaal systeem.
Na 12 augustus 2026
Volgens de PPWR vervul je meerdere rollen:
- Importeur: import van bessen van buiten de EU.
- Fabrikant: verpakken van bessen om door te verkopen.
- Distributeur: levering aan de supermarkt.
- Einddistributeur: levering aan de horeca (een professionele eindgebruiker).
Wie is vanaf 12 augustus 2026 de producent?
De producentenrol ligt bij de partij die het product in Duitsland aan de (professionele) eindgebruiker verkoopt.
- Verkoop aan de supermarkt: de supermarkt is de producent, want hij verkoopt het product aan de eindgebruiker (de consument). De supermarkt meldt de verpakking bij het duaal systeem.
- Verkoop aan de horeca: jij bent de producent, want jij verkoopt het product aan de professionele eindgebruiker. Daarom ben je verplicht om de verpakking zelf bij een duaal systeem aan te melden.
In beide gevallen ben je de fabrikant, tenzij de verpakte producten namens de supermarkt worden geproduceerd (private label). Voor elk afzonderlijk product moet je de conformiteitsverklaring opstellen.
Let op: vraag de conformiteitsverklaring voor de kratten op bij de Argentijnse leverancier.
De conformiteitsverklaring
De conformiteitsverklaring heeft betrekking op het ontwerp en de functionaliteit van de verpakking. Deze bevat technische productinformatie, zoals ontwerptekeningen, het gewicht en de gebruikte materialen. Daarnaast moeten in de komende jaren aantoonbare controles worden uitgevoerd om te verifiëren of de verpakking voldoet aan de ontwerpeisen, zoals recyclebaarheid, herbruikbaarheid en composteerbaarheid.
Vanaf 12 augustus 2026 mogen verpakkingen die met levensmiddelen in contact komen, niet in de handel worden gebracht indien zij een bepaalde mate aan PFAS bevatten (zie Artikel 5 - Eisen voor stoffen in verpakkingen van de PPWR voor de grenswaarden).
De fabrikant is verplicht om per verpakt product een conformiteitsverklaring op te stellen. Concreet betekent dit dat wanneer je bijvoorbeeld een pot appelmoes op de markt brengt, er één conformiteitsverklaring per product wordt opgesteld en niet per afzonderlijk verpakkingsonderdeel (zoals glazen pot, deksel en etiket). In de verklaring worden wel alle gebruikte materiaalsoorten van de verpakking opgenomen.
De verantwoordelijkheden zijn als volgt verdeeld:
- De fabrikant stelt de conformiteitsverklaring op en bewaart deze gedurende 10 jaar.
- De importeur ontvangt de conformiteitsverklaring en bewaart deze gedurende 5 jaar.
- De distributeur controleert of de verpakkingen die hij verhandelt voldoen aan de eisen van de PPWR.
Deze informatie over de VerpackDG en PPWR is door de Duits-Nederlandse Handelskamer met de grootst mogelijke zorgvuldigheid samengesteld; zij kan echter geen aansprakelijkheid aanvaarden voor de juistheid, volledigheid en actualiteit daarvan.
