Deze uitspraak is met name relevant voor internationaal opererende ondernemingen die in Duitsland een reorganisatie, bedrijfsbeëindiging of andere personeelsreductie overwegen.
Waarom is deze uitspraak belangrijk?
Wanneer een werkgever in Duitsland een collectief ontslag wil doorvoeren, moet hij vóór het uitspreken van de ontslagen een wettelijk voorgeschreven procedure volgen. Daarbij zijn met name de volgende stappen van belang:
- het tijdig voeren van het verplichte overleg (consultatieprocedure) met de ondernemingsraad;
- het correct indienen van de melding van het collectief ontslag bij de bevoegde Duitse arbeidsbemiddelingsinstantie (Agentur für Arbeit);
- het strikt naleven van de wettelijk voorgeschreven volgorde van de verschillende procedurele stappen.
Het Bundesarbeidsgericht maakt duidelijk dat deze verplichtingen geen loutere formaliteiten zijn. Procedurele fouten kunnen ertoe leiden dat alle gegeven ontslagen ongeldig zijn. Dit geldt niet alleen wanneer de melding van het collectief ontslag geheel achterwege blijft, maar ook wanneer deze te vroeg wordt ingediend, bijvoorbeeld voordat de consultatieprocedure met de ondernemingsraad volledig is afgerond.
Wat betekent dit voor werkgevers?
De uitspraak vergroot de juridische en financiële risico's bij reorganisaties aanzienlijk. Ook wanneer een bedrijfseconomische noodzaak voor het ontslag bestaat, kunnen procedurele fouten ertoe leiden dat alle ontslagen geen rechtsgevolg hebben. Werkgevers doen er daarom verstandig aan om vooraf zorgvuldig te controleren of aan alle wettelijke vereisten is voldaan.
In de praktijk verdient het aanbeveling om:
- tijdig vast te stellen of sprake is van een collectief ontslag in de zin van § 17 van de Duitse Kündigungsschutzgesetz (Wet bescherming tegen ontslag);
- de consultatieprocedure met de ondernemingsraad volledig te documenteren;
- de wettelijk voorgeschreven volgorde van alle procedurele stappen strikt na te leven;
- de melding van het collectief ontslag pas in te dienen nadat de consultatieprocedure correct is afgerond.
Met name internationaal opererende ondernemingen onderschatten regelmatig hoe formalistisch de Duitse regeling inzake collectief ontslag is in vergelijking met die van veel andere Europese landen. Deze uitspraak onderstreept dat zelfs ogenschijnlijk kleine procedurele fouten verstrekkende financiële en juridische gevolgen kunnen hebben. Een zorgvuldige juridische voorbereiding van iedere reorganisatie is daarom essentieel.
Heeft uw onderneming werknemers in Duitsland of overweegt u een reorganisatie of collectief ontslag? De juridisch adviseurs van de Duits-Nederlandse Handelskamer (DNHK) adviseren u graag over de toepasselijke Duitse arbeidsrechtelijke voorschriften en begeleiden u tijdens het gehele traject.
Bron: Bundesarbeidsgericht, uitspraak van 1 april 2026, 6 AZR 157/22.
Maud Scharley