Diversiteit is volgens Claudia Max, Regional CEO van Allianz Benelux, veel meer dan een maatschappelijk thema. “Onderzoek laat zien dat diverse teams beter presteren, waardoor diversiteit ook van economische waarde is”, legt Max uit. “Hoewel bedrijven de afgelopen jaren stappen hebben gezet op het gebied van diversiteit en inclusie, lijkt de vooruitgang te vertragen.”
Ronald Venn, lector Leadership in Transition bij Hogeschool Rotterdam, ziet ook dat diversiteitsbeleid bij veel organisaties stagneert. Volgens hem wordt het onderwerp nog te vaak als een ‘nice-to-have’ beschouwd, in plaats van als een strategische prioriteit. “Hoewel de vertegenwoordiging van vrouwen in bestuurskamers belangrijk is om de toekomstbestendigheid en veerkracht van bedrijven te verhogen.”
“Bij Allianz Benelux krijgt diversiteit concreet vorm”, ziet Max. Het bestuur bevat vijf verschillende nationaliteiten en veertig procent van de bestuursleden is vrouw. Op de werkvloer werken meer dan 22 verschillende nationaliteiten. Daarnaast wordt diversiteit meegenomen in de opvolgingsplanning voor leidinggevende functies.
Een divers en betrokken personeelsbestand
Ook Havenbedrijf Rotterdam zet actief in op diversiteit. Volgens Berte Simons, COO van het Havenbedrijf, gaat het niet alleen om culturele achtergrond, gender en leeftijd, maar ook om verschillen in ervaring, vaardigheden en persoonlijkheid. “Meer diversiteit betekent voor ons meer meerstemmigheid, dus een veelheid aan meningen en inzichten.” Volgens Simons leidt dit tot betere besluitvorming en meer innovatie.
Om die diversiteit te vergroten, kijkt het Havenbedrijf kritisch naar de wervingsmethoden. Zo krijgt het taalgebruik in de vacatureteksten veel aandacht om een zo breed mogelijke groep aan te spreken. Ook werkt de organisatie aan inclusief werven en objectief selecteren, onder meer door gestructureerde sollicitatiegesprekken.
Maar een divers personeelsbestand alleen is niet voldoende. Dat benadrukt Sheila da Silva Sens, Global HR Inclusion and Diversity Expert bij ASML. Volgens haar draait inclusie om een werkomgeving waarin iedereen zich gerespecteerd, gewaardeerd en gehoord voelt en de ruimte krijgt om bij te dragen.
Diversiteit als onderdeel van de bedrijfscultuur
Volgens Max ligt de sleutel tot succesvolle diversiteit bij de verankering ervan in de dagelijkse bedrijfsvoering. “Diversiteit mag geen afzonderlijk programma zijn. Het moet verweven zijn met de standaard besluitvorming en het leidinggeven aan mensen. Van werving en promoties tot de manier waarop we nieuwe technologieën zoals AI toepassen. Wanneer voor iedereen duidelijk is welke criteria gelden voor promotie en ontwikkeling, ontstaan eerlijkere kansen”, aldus Max.
Da Silva Sens deelt die visie. “Veel organisaties hebben inmiddels beleid opgesteld, wat een positieve stap is. Maar beleid is slechts een toezegging op papier.” Volgens haar ontstaat echte verandering pas wanneer inclusie zichtbaar wordt in de dagelijkse samenwerking, het gedrag van leidinggevenden en de bedrijfscultuur.
Daarbij speelt psychologische veiligheid een belangrijke rol. “Medewerkers moeten zich vrij voelen om ideeën te delen, kritische vragen te stellen en fouten toe te geven”, zegt Da Silva Sens. Organisaties dienen volgens haar dan ook voortdurend naar hun mensen te luisteren. “Zo krijg je inzicht in praktijkervaringen die gegevens alleen niet kunnen bieden.” Goed leiderschap is volgens de diversiteitsexpert essentieel: “Leiders zijn niet alleen voorstanders van de cultuur; zij zijn de cultuur. Zij zetten de toon voor de hele organisatie.”
Simons vertelt dat het Havenbedrijf Rotterdam volop investeert in leiderschapsprogramma’s, medewerkersnetwerken en praktische voorzieningen, zoals werkjassen die geschikt zijn voor verschillende lichaamsvormen en een stilteruimte. Verandering kost echter tijd. “Een grote uitdaging is dat je veel geduld nodig hebt om D&I te realiseren in je organisatie. Dit gaat vaak met kleine stappen”, aldus Simons. “Maar tien kleine stappen zijn samen ook een grote stap!”
Da Silva Sens ziet ook aan dat diversiteit en inclusie geen einddoelen zijn die met één enkel initiatief kunnen worden bereikt. “Organisaties moeten duidelijke doelen stellen, medewerkers betrekken en de vooruitgang blijven toetsen aan zowel ervaringen als aan bedrijfsresultaten.”
Nieuwe uitdagingen door AI
Naast bestaande vraagstukken rond gelijke kansen brengt de opkomst van kunstmatige intelligentie nieuwe uitdagingen met zich mee. Max wijst op de genderkloof in het gebruik van AI. Volgens haar omarmen mannen AI-toepassingen op het werk doorgaans sneller dan vrouwen, terwijl vrouwen relatief vaak werkzaam zijn in functies die door AI kunnen veranderen. “Als we die kloof niet actief dichten, vergroot AI mogelijk de bestaande ongelijkheden in plaats van ze te verkleinen.”
Tegelijkertijd ziet de Allianz Benelux-CEO kansen: “AI kan medewerkers helpen nieuwe vaardigheden te ontwikkelen, financiële kennis te vergroten en ondernemerschap te stimuleren. Daarvoor moeten organisaties echter aandacht besteden aan toegankelijkheid en transparantie in de toepassing van nieuwe technologie.”
Diversiteit biedt meerwaarde in een omgeving van gelijke kansen
Voor Venn ligt de toekomst van diversiteitsbeleid vooral in een positieve benadering. “Organisaties moeten diversiteit niet bevorderen omdat het moet of omdat het onderwerp maatschappelijk in de belangstelling staat”, zo zegt hij. De lector pleit juist voor een strategische aanpak waarin de kansen voor innovatie en organisatieontwikkeling centraal staan.
Daarbij is het volgens hem belangrijk om jonge vrouwen al vroeg mogelijkheden te bieden om leiderschapsvaardigheden te ontwikkelen, bijvoorbeeld via mentoring en praktijkervaring. Ook gelijke beloning voor gelijkwaardige prestaties is essentieel.
De vier deskundigen benadrukken vanuit verschillende invalshoeken dezelfde kernboodschap: diversiteit levert pas werkelijk meerwaarde op wanneer organisaties er structureel werk van maken. Niet alleen door verschillende mensen aan te trekken, maar ook door een omgeving te creëren waarin iedereen gelijke kansen krijgt en uiteenlopende perspectieven worden benut.
Tekst: Hendrike Oosterhof