Duits-Nederlandse grenscontroles worden flexibeler
Sinds september 2024 zijn grenscontroles tussen Duitsland en Nederland opnieuw onderdeel van het dagelijks verkeer. Voor reizigers, grenspendelaars en vooral het goederenvervoer leidt dat bij verschillende grensovergangen tot aanzienlijke vertragingen. Duitsland heeft inmiddels opnieuw aangekondigd de grenscontroles te verlengen. Tegelijkertijd komt er goed nieuws voor het grensverkeer: de Duitse federale politie, de Bundespolizei, past haar controlestrategie aan.
‘Op dit moment worden de controles aan de grens met Nederland aangepast, waardoor de verkeershinder op specifieke momenten en locaties verder wordt beperkt’, laat het Duitse ministerie van Binnenlandse Zaken weten. Volgens het ministerie houdt de Bundespolizei bij de uitvoering van de grenscontroles voortdurend rekening met de gevolgen voor het grensoverschrijdende personen- en goederenverkeer. Regionale inzetplannen worden daarom op basis van opgedane ervaringen en nieuwe inzichten voortdurend aangepast en geoptimaliseerd.
Concreet betekent dit dat de politie niet langer bij meerdere drukke grensovergangen permanent op dezelfde plek controleert. In plaats daarvan worden agenten flexibeler ingezet, op verschillende locaties en tijdstippen. Dat is vergelijkbaar met de aanpak die Nederland al sinds de invoering van de controles hanteert.
Voor het Duits-Nederlandse grensverkeer kan de koerswijziging een aanzienlijke verlichting betekenen.
A280 bij Bunde en B402 bij Twist al volgens nieuwe aanpak
Aan de grens tussen Nedersaksen en Nederland heeft de Bundespolizei de nieuwe strategie inmiddels ingevoerd. Bij de A280 bij Bunde, in de Landkreis Leer, en de B402 bij Twist in het Emsland zijn de vaste controleposten verdwenen.
In plaats daarvan worden mobiele politieteams ingezet die binnen het hele grensgebied op wisselende locaties en tijdstippen controleren. Daarbij worden zowel geüniformeerde agenten als politiemedewerkers in burger ingezet.
Met de nieuwe werkwijze wil de Bundespolizei voorkomen dat controles voorspelbaar worden. Tegelijkertijd moet het grensoverschrijdende verkeer zo min mogelijk worden gehinderd. Volgens de Duitse politie zijn de controles gericht op het tegengaan van irreguliere migratie en het signaleren en voorkomen van grensoverschrijdende criminaliteit.
Als de situatie daarom vraagt, kunnen opnieuw tijdelijke vaste controleposten worden ingericht. Bij Bad Bentheim blijft de stationaire controle op de A30 vooralsnog gehandhaafd. De reden daarvoor is het grote verkeersvolume op deze belangrijke verbinding tussen Nederland en Duitsland.
Vanaf nu geen vaste controlepost meer bij de grensovergang Elten
De huidige controlepraktijk op de A3 bij de grensovergang Elten zorgde elke dag voor kilometerslange files, omdat het verkeer uit Nederland aan de Duitse kant van de tweebaanssnelweg werd omgeleid naar de eenbaans, vaste controlepost op de rustplaats. Maar de nieuwe grenscontrolestrategie wordt hier al toegepast: de vaste controlepost is afgebroken, het verkeer stroomt weer door.
De gevolgen bleven niet beperkt tot de snelweg. Het uitwijkverkeer zorgde ook voor drukte op de provinciale wegen in Elten en in de Nederlandse buurplaatsen Beek en Babberich.
Voor de regio rond Emmerich is de wijziging van belang. De A3/A12 is een belangrijke verbinding voor het goederenvervoer tussen de Nederlandse en Duitse economie. Iedere beperking van de doorstroming werkt daardoor niet alleen door voor automobilisten en grenspendelaars, maar ook voor transporteurs en bedrijven die afhankelijk zijn van tijdige leveringen.
Veiligheid blijft uitgangspunt
De Duitse politie benadrukt dat de aanpassing van de werkwijze niet betekent dat de grenscontroles worden afgeschaald. Door controles op verschillende momenten en locaties uit te voeren, moeten ze juist minder voorspelbaar worden.
De Bundespolizei zegt haar aanpak voortdurend te evalueren en waar nodig aan te passen op basis van de ervaringen uit de praktijk.
Dat sluit aan bij een belangrijk punt dat de Deutsch-Nederlandse Handelskamer sinds de invoering van de Duitse grenscontroles naar voren brengt: veiligheid en een goed functionerende grensoverschrijdende economie hoeven elkaar niet uit te sluiten.
‘Starre, stationaire grenscontroles leiden in de praktijk tot aanzienlijke belasting voor bedrijven, gemeenten, grenspendelaars en geïntegreerde toeleveringsketens in onze grensregio’, zegt Günter Gülker, directeur van de Deutsch-Nederlandse Handelskamer.
Volgens Gülker pleit de Handelskamer daarom vanaf het begin voor een flexibele aanpak waarbij beide landen samenwerken en gebruikmaken van technologie en risicogestuurde controles.
De koerswijziging van de Bundespolizei komt daarmee tegemoet aan een langlopende wens vanuit de grensregio: controles die veiligheid bieden, maar het vrije verkeer van personen en goederen zo min mogelijk verstoren.
Text: Janine Damm
