Voorlopers laten het zien. Van de Nederlandse bedrijven die AI inzetten, meldde 88 procent in 2025 een omzetstijging van gemiddeld 27 procent door het gebruik van AI. In Duitsland wijst ING op concrete opbrengsten. De bank gebruikt AI om vastgoed in ongeveer vijftien minuten te waarderen en om knelpunten in klantprocessen te signaleren. Volgens ING leidde dat in 2025 tot circa een miljoen minder contactmomenten met de helpdesk – goed voor pakweg 100 fte minder aan contactcapaciteit. De bank plaatst er wel meteen een kanttekening bij: dit soort resultaten vraagt om zware projecten, datavoorbereiding en procesaanpassingen. AI is organisatieverandering met technologie als motor.
Juist daarom spelen start-ups zo’n opvallende rol. Zij bewegen sneller, kunnen scherper kiezen en zetten toepassingen vaak direct in productie. Zo bracht 45 procent van de Duitse start-ups in het afgelopen jaar een op AI gebaseerd product op de markt, tegenover 16 procent van de grotere bedrijven. Ook de beschikbare menskracht helpt: Nederland beschikt over de grootste AI-talentpool van Europa, met bijna elf AI-experts per 10.000 inwoners, gevolgd door Ierland en Zwitserland. Duitsland staat in die vergelijking op plek tien, met 4,3 talenten per 10.000 inwoners. Deze experts maken het verschil: waar meer talent beschikbaar is, ontstaan sneller nieuwe producten, teams en ecosystemen.
AI-start-ups in cijfers
Nederlandse en Duitse start-ups
De breedte van het AI-landschap is in beide landen opvallend. Hieronder geven wij een overzicht van opmerkelijke en succesvolle start-ups.
CuspAI
Uitgeroepen tot meest veelbelovende Europese AI-start-up van 2025. Het Nederlandse bedrijf zet kunstmatige intelligentie in om nieuwe materialen te ontdekken en te ontwerpen. Met een moleculaire AI-zoekmachine versnelt CuspAI de ontwikkeling van materialen voor onder meer batterijen en duurzamere vliegtuigbrandstoffen, maar ook voor toepassingen voor waterzuivering en het afvangen van CO₂ uit de atmosfeer.
Axelera AI
Deze Nederlandse chipontwikkelaar is de Europese uitdager van de wereldleider op het gebied van kunstmatige intelligentie Nvidia. Volgens het bedrijf zijn hun chips tien keer energiezuiniger en vijf keer goedkoper dan die van Nvidia. Hun AI-processoreenheid (AIPU) is ontworpen met het oog op kostenefficiëntie en toegankelijkheid en stelt bedrijven in staat het potentieel van geavanceerde AI-toepassingen te benutten.
Zander Labs
Een Duits-Nederlands deep tech bedrijf dat pioniert met passieve brain-computer interfaces en neuroadaptieve technologie. Hiermee realiseren ze de toekomst van communicatie tussen mensen en gedeeltelijk autonome systemen en AI. De missie van Zander Labs is een platform ontwikkelen met cognitieve classificeerders om het volledige potentieel van computerinteractie te ontsluiten. In 2025 bereikte het bedrijf een mijlpaal door in totaal duizend unieke EEG-datasets te verzamelen en de oplossing te demonstreren.
GPT-NL
Een Nederlands large language model: samen met SURF en NFI werkt TNO aan een alternatief voor ChatGPT. Het taalmodel creëert een eigen ecosysteem, ontwikkeld volgens Nederlandse waarden en richtlijnen. Daarmee laat het zien dat het mogelijk is om geavanceerde AI te ontwikkelen zonder ethische grenzen te overschrijden, met kwalitatieve Nederlandse data die rechtmatig zijn verkregen van onder meer uitgevers van nieuwsmedia.
Kepler Vision Technologies
Kepler ontwikkelt AI-software voor valdetectie en valpreventie in de zorg. Hun oplossingen herkennen onveilige situaties in realtime en waarschuwen zorgmedewerkers binnen enkele seconden. Daarnaast heeft het Nederlandse bedrijf de ‘Kepler Night Nurse’ ontwikkeld voor de ouderenzorg, om de werkdruk van zorgprofessionals te verminderen en tegelijkertijd de kwaliteit van de zorg te verbeteren.
Wonderflow
Dit Nederlandse bedrijf analyseert met behulp van kunstmatige intelligentie grote hoeveelheden feedback die klanten achterlaten op social media, in reviews en in berichten aan helpdesks. Deze feedback presenteren ze in een dashboard. Klanten zijn onder meer Philips, Nespresso, JBL, DHL en Uber. Philips kan via dit dashboard bijvoorbeeld zien wat er mankeert aan een koffiezetapparaat.
Avular
Personeelstekorten oplossen met robots: Het Eindhovense Avular ontwikkelt zowel drones als rijdende robots. Daarbij focust het bedrijf zich vooral op de gebruiker. Volgens de oprichter kunnen we de roboticasector alleen naar een nieuwe hoogte tillen met een innovatieve en visueel aantrekkelijke benadering. Het bedrijf wil in 2030 één miljoen robots hebben rondrijden en mikt op een plek in de wereldwijde top tien van robotica-bedrijven.
Langdock
Langdock is een AI-platform dat bedrijven helpt generatieve AI te integreren om workflows te automatiseren en de productiviteit te verhogen. Volgens eigen gegevens behaalt de Duitse AI-start-up een omzet van meer dan zestien miljoen euro en heeft het sinds de oprichting in 2023 meer dan drieduizend klanten gewonnen, waaronder de taal-app Babbel en het cosmeticaconcern Lavera. Investeerders prijzen vooral de snelle implementatie en de gebruiksvriendelijke interface.
EcoComply
De start-up uit Heilbronn heeft een platform ontwikkeld dat fabrikanten helpt om hun producten efficiënt en betrouwbaar te controleren en voor te bereiden op wettelijke vereisten zoals CE-markering, RoHS, REACH, WEEE en meer. In 2025 werd de start-up bekroond met de prestigieuze One Hundred Award.
Parloa
De Berlijnse start-up biedt AI-ondersteunde klantenservice. Zijn AI-assistent ‘Nils’ komt bijzonder natuurlijk over omdat hij individueel inspeelt op klanten. Parloa behoort tot de vijf Duitse bedrijven die in 2025 voor het eerst een miljardenwaardering bereikten en wordt momenteel geschat op bijna drie miljard dollar. Tot de klanten behoren onder andere Decathlon, het toerismeconcern TUI en Allianz verzekeringen.
Mirelo
Mirelo past het principe van grote taalmodellen, waarop bijvoorbeeld chatbots zijn gebaseerd, toe op andere modaliteiten. Het Duitse bedrijf is gespecialiseerd in het genereren van audio-effecten voor video's. De AI herkent zelfstandig hoe een passende soundtrack moet klinken. In eerste blinde tests presteert het model van Mirelo beter dan de internationale concurrentie. Het zou om te beginnen kunnen worden ingezet in de reclameproductie.
Twaice
Het bedrijf biedt analysesoftware die het gedrag en de levensduur van batterijen voorspelt. De AI leert van voorbeelden en beschikbare data en maakt daaruit een statistisch model. Zo ontwikkelt Twaice digitale tweelingen van batterijen om hun gedrag over vele laadcycli te simuleren. De start-up uit München heeft al meer dan vijftig klanten, waaronder Audi, Mercedes en TÜV Rheinland.
MatchX
Het Berlijnse bedrijf is gespecialiseerd in het opzetten van krachtige, schaalbare IoT-netwerken – dat zijn netwerken van onderling verbonden apparaten die draadloos gegevens verzamelen en verzenden. MatchX draagt daarmee wereldwijd bij aan de realisatie van smart city-projecten: van verkeers- en afvalbeheer tot energie-efficiëntie en openbare veiligheid.
Bloom Future
De start-up Bloom Future uit Heilbronn richt zich op bedrijven die gemotiveerde jonge talenten uit hun regio willen vinden. Hun app biedt een eigentijdse beroepsoriëntatie speciaal voor generatie Z. Het laat jongeren hun potentieel ontdekken en helpt bedrijven bij het identificeren van geschikt talent.
Text: Hendrike Oosterhof
